Immigratie in NL en EU

7 March 2026

Samenvatting 256

Samenvatting 256 Immigratie gaat over mensen die zich vanuit het buitenland in een land vestigen. In Nederland en de EU wordt gekeken naar aantallen immigranten, herkomstlanden, redenen voor migratie en de impact op bevolking, economie en samenleving.

Thema beschrijving

Wat het onderwerp is

Immigratie verwijst naar het proces waarbij mensen vanuit een ander land naar Nederland of een ander EU-land verhuizen om daar tijdelijk of permanent te wonen. Mensen migreren om verschillende redenen, zoals werk, studie, gezinshereniging, bescherming als vluchteling of andere persoonlijke omstandigheden.

Waarom het belangrijk is voor Nederland

Immigratie heeft invloed op de bevolkingsontwikkeling, de arbeidsmarkt, de woningmarkt en het onderwijs. In Nederland speelt immigratie een belangrijke rol in de groei van de bevolking en in de beschikbaarheid van arbeidskrachten in verschillende sectoren. Tegelijkertijd is het onderwerp regelmatig onderdeel van politieke en maatschappelijke discussies over integratie, opvang en migratiebeleid.

Hoe het systeem werkt (financiering / structuur)

Binnen de Europese Unie bestaan regels voor vrij verkeer van personen, waardoor EU-burgers zich relatief eenvoudig in andere EU-landen kunnen vestigen. Daarnaast bestaan nationale en Europese regels voor migratie van buiten de EU, bijvoorbeeld voor arbeidsmigranten, studenten en asielzoekers. In Nederland spelen onder meer de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en verschillende ministeries een rol bij toelating en verblijf van migranten.

Belangrijke ontwikkelingen of trends

Immigratiepatronen veranderen in de loop van de tijd door economische ontwikkelingen, internationale conflicten, arbeidsmarktvraag en demografische trends. In veel Europese landen is immigratie de afgelopen decennia toegenomen, onder meer door arbeidsmigratie binnen de EU en migratie van buiten Europa. Ook internationale crises en conflicten kunnen tijdelijk leiden tot grotere migratiestromen.

Beleid of maatregelen

Overheden in Nederland en de EU voeren beleid rond toelating, integratie en opvang van migranten. Dit beleid kan bijvoorbeeld betrekking hebben op visa, asielprocedures, arbeidsmigratie, grenscontrole en integratieprogramma’s. Binnen de Europese Unie wordt ook samengewerkt op het gebied van migratiebeheer en asielbeleid.

Bronnen beschrijving

De ontwikkeling van immigratie wordt gemeten door verschillende statistische instellingen. In Nederland publiceert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) cijfers over immigratie, emigratie en migratiesaldo. Daarnaast publiceren ministeries en uitvoeringsorganisaties gegevens over verblijfsvergunningen en asielaanvragen. Voor Europese vergelijkingen worden gegevens verzameld en gepubliceerd door Eurostat, het statistiekbureau van de Europese Unie. Bij het meten van immigratie wordt gekeken naar indicatoren zoals het aantal immigranten per jaar, herkomstlanden, migratiemotieven (bijvoorbeeld arbeid, studie of asiel) en het migratiesaldo. Deze statistieken maken het mogelijk om ontwikkelingen in de tijd te volgen en migratie tussen landen te vergelijken. 4. Belangrijkste indicatoren (KPI’s) Indicator Definitie Eenheid Gebruik Immigratie Nederland Aantal mensen dat zich per jaar in Nederland vestigt Aantal KPI-tegel / trend Emigratie Nederland Aantal mensen dat Nederland verlaat Aantal Trendgrafiek Migratiesaldo Verschil tussen immigratie en emigratie Aantal Analyse Immigratie per herkomstregio Aantal immigranten uitgesplitst naar regio of land Aantal Analyse Asielaanvragen Aantal aanvragen voor internationale bescherming Aantal Trendgrafiek Immigratie EU-vergelijking Immigratiecijfers van EU-landen Aantal / % Internationale vergelijking